Yazılarım

Yazılarım

Sana Dünyanın Korkutucu Yüzü

Günümüzde teknoloji dünyasının içerisine doğan çocuklar kendilerini YouTube gibi denetimi güç video paylaşım platformlarının içerisinde buluyorlar. Her yaşa uygun içeriklerin bulunduğu internet ortamında masum veya eğlenceli gibi gelen videoların arka planında çocukların direkt psikolojisini hedef alan içerikler yer alıyor.

Aileleri ve çocukları kaygılandıran oyunlar ve digital sistemler hayatımızın her döneminde karşımıza çıkacağı gerçeğini kabul etmemiz gerekir. Kontrolsüz olarak sanal aleme bırakılan özellikle 2-8 yaş arası çocuklar bilişsel gelişimleri henüz tamamlanmadığı için bu tür oyunların zorbalıkları karşısında ne yapacaklarını bilememekte, korkmakta, verilen yönlendirmelere uymakta ve karşısındaki kişi ne söylerse yerine getirebilmektedir. Bir çeşit hipnotik yönlendirme söz konusu olabilmektedir. Tehlikeli durumların farkına varamayacak kadar masum olmaları, çocukların gerçek ve hayal ürünlerinin ayrımını yapamayacak bir hayal dünyası içinde olmaları bu durumun tehlikesini bir kat daha arttırmaktadır. Bu ve benzeri durumlarda özellikle çekingen yapıda olan çocuklara dikkat edilmesi gerekir. Yaşadığı şeyleri anlatmaktan çekinen, hayır diyemeyen çocuklar ailelerine ya da kendilerine zarar gelmemesi için verilen talimatlara uymaya daha yatkındır. Bu yapıdaki çocukların kendine ve ebeveynlerine güven duyması için desteklenmesi gerekir.

Ebeveynlerin öncelikle dikkat etmesi gereken nokta çocuk yetiştirirken dışsal denetimli olarak değil içsel denetimli çocuklar yetiştirmeleridir. Dışa dönük çocuklar, istediği ya da istemediği herhangi bir şeyi rahatça söyleyebilen, gün içerisinde yaşadıklarını anlatan, problemlerini aileleri ile paylaşabilen çocuklar bu tarz hoşlanılmayan durumlarla karşı karşıya geldiklerinde hiç tanımadığı birinin talimatlarını uygulamak yerine ailesine sığınırlar. Bu da ailelerin durum karşısında önlem almasına yardımcı olur.

Anne ve babalar çocuklar her ne anlatırlarsa anlatsınlar yanlarında olduklarını hissettirmeleri gerekir. ‘Başına ne gelirse gelsin senin her zaman yanındayız, bizimle her şeyi paylaşabilirsin’ mesajlarını sıkça tekrar etmelidir. Çocukların bunları duymaya ihtiyaçları vardır. Onları yargılamadan, bağırmadan, suçlamadan dinlemelidir. Çocuk için sorun her ne ise ebeveyn de onu sorun olarak görmeli ve öyle yaklaşmalıdır. Çocuk problemini çözmek için cesaretlendirilmeli, alay edilmemelidir. Böylece her başı sıkıştığında ailesine bunu anlatmaktan çekinmeyecektir.

Telefon, tablet vb. teknolojik aletleri bakıcı olarak kullanmamak, denetimli bir şekilde belli bir süre için ebeveyn yanında kullanılmasına izin verilmesi bu ve benzeri birçok kötü içeriğin çocuğa ulaşmadan engellenmesini sağlayacaktır. Çocuğunuzun oynadığı oyunları mutlaka siz de en az birkaç kere oynayın. Hangi oyun olursa olsun çocuğunuz bir oyunu oynuyorsa onun psikolojik dünyasında bir anlamı vardır.

Unutmayın ki çocuklarınız sizin hayat tecrübelerinize sahip değiller. Bir çok uyaranın olduğu günümüzde, çocuklar korkularıyla baş edebilmek için hata yaptıklarında ya da yanlış bir duruma sürüklendiklerinde arkalarında onları koruyabilecek ebeveynlere yani bizlere ihtiyaç duyuyorlar.

Uzm. Klinik Psikolog Saliha Türksöz Kaplan